Κείμενο που είναι διαθέσιμο από τον ισότοπο Panarchy. Η Charlotte Wilson (1854-1944) ήταν αναρχική ακτιβίστρια, μέλος της Fabian Society και συνιδρύτρια της εφημερίδας αναρχικής Freedom.


Μετάφραση Δημήτρης Πλαστήρας

Δημοσιεύθηκε την 9 Ιουνίου, 2022


Η δημοκρατία είναι εκείνη η πολιτική θεωρία που λέει πως όλα τα μέλη μιας κοινότητας συναντιούνται ως ίσα και επί ίσοις όροις, αλλά παρόλα αυτά η πλειοψηφία έχει το απόλυτο δικαίωμα να κυβερνά τη μειοψηφία. Και αξίζει τον κόπο να εξετάσουμε προσεκτικά την πραγματική σημασία αυτής της περίεργης ανακολουθίας, η οποία ξεκινώντας με την ιδέα της ελεύθερης συνεργασίας τελειώνει με τη ιδέα της εξουσίας.

Που βασίζει αυτό το απόλυτο δικαίωμα η πλειοψηφία; Το δικαίωμα είναι μια αμφίβολη λέξη που κάποιος εμποδίζει να χρησιμοποιήσει χωρίς εξήγηση· αλλά υποθέτω ότι εννοούμε με αυτό σε ένα γενικό τρόπο, μια αξίωση που προβάλλουν μέλη μιας κοινωνίας και επιτρέπεται από τους υπόλοιπους, είτε επειδή αισθάνονται ότι είναι σωστό, είτε επειδή φοβούνται ή δεν επιθυμούν να την αμφισβητήσουν – ουσιαστικά μια κοινωνικά αναγνωρισμένη αξίωση. Συχνά αναφέρεται πως οι άνθρωποι δεν έχουν δικαιώματα ο ένας πάνω στον άλλο ατομικά και συλλογικά, αλλά είναι τέτοια που να μπορούν να διατηρηθούν μέσω ανώτερης δύναμης. Αν και νομίζω ότι αυτή η βάρβαρη και απάνθρωπη θεωρία δεν έχει προσφέρει καμιά απολύτως βάση για πολλά κοινωνικά δικαιώματα, είναι η καθολική εξήγηση της αποδοχής μιας αξίωσης για κυριαρχία. Αλλά μπορεί η κυριαρχία της πλειοψηφίας να απαιτήσει το δικαίωμά της για αυτούς τους λόγους;

Δεν είναι καθαρή και προφανής αλήθεια ότι η υπεροχή σε ωμή βία δεν εξαρτάται σε καμία περίπτωση από την πλειοψηφία. Η ιστορία και η καθημερινότητα μας δίνει χειροπιαστά παραδείγματα για μια ενεργή και αποφασισμένη μειοψηφία που κατατρόπωσε την πλειοψηφία στις πιο απελπισμένες δοκιμασίες πραγματικής φυσικής δύναμης, από τις μέρες που μια χούφτα Ελλήνων νίκησε τις ισχυρές στρατιές της Περσίας στην πεδιάδα του Μαραθώνα και που ο Οράτιος και οι δύο σύντροφοι του κράτησαν τη γέφυρα Τίβερη εναντίον του στρατού του Λαρς Πόρσενα. Η τύχη μάχεται στο πλευρό του ισχυρότερου στρατού, αλλά όχι οπωσδήποτε στο πλευρό του μεγαλύτερου. Και αυτό είναι ακόμα πιο προφανές όταν ο ανταγωνισμός μεταφέρεται στο διανοητικό πεδίο.

Όχι. η ιστορία της εξουσίας αποτελείται από μια σειρά από κυριαρχίες μειοψηφιών, καθεμία από τις οποίους έχει υπάρξει χάρη στη μεγαλύτερη πραγματική δύναμη ζωτικής ενέργειας με τη μια ή την άλλη μορφή. Και πού είναι οι αποδείξεις ότι πως η κυρίαρχη δύναμη είναι στα πρόθυρα του να γίνει ή γίνεται το τμήμα της πλειοψηφίας; Η πλειοψηφία σήμερα διατηρεί τη σχέση που διατηρούσε πάντα με την ενεργητική μειοψηφία του πληθυσμού. Αντιπροσωπεύει τη θανάσιμη μάστιγα μιας τυφλής προσκόλλησης στη συνήθεια και το έθιμο, της απαισιοδοξίας, της βαρεμάρας και της απάθειας, της νωθρής τάσης για την αποφυγή κάθε ευθύνης, κάθε μεταρρύθμισης, κάθε διαφώτισης, στην πράξη κάθε απόκλισης από την πεπατημένη, κάθε ανάγκης για αμείωτη άσκηση ακόμη και στη σκέψη. Αν πρόκειται να ασκήσει εξουσία, θα την ασκήσει μόνο υπό το βάρος της αδράνειας, την τυφλή δύναμη της ασυδοσίας και της ανεύθυνης βλακείας – με το τρόπο που, στην πραγματικότητα, την ασκεί τώρα και την άσκησε πάντα.

Αναμφίβολα «το κοινό συλλογικά», όπως λέει ο Mill, «είναι πρόθυμο να επιβάλει όχι μόνο τις γενικά περιορισμένες απόψεις του για τα δικά του συμφέροντα, αλλά και την αφηρημένη άποψή του, ακόμα και τα γούστα του στα άτομα». Και αν έχει μηχανισμούς να το κάνει απροβλημάτιστα θα καταπιέσει δίχως έλεος. Πιστεύετε ότι η πλειοψηφία των Αμερικανών πολιτών ήταν περισσότερο απρόθυμοι να απαγχονιστούν οι άνδρες του Σικάγο ή ο John Brown από την πλειοψηφία των Εβραίων για την σταύρωση του Χριστού; Πιστεύετε ότι ένα δημοψήφισμα των πολιτών του Λονδίνου, των κατοίκων της Αγγλίας θα διατηρούσε το δικαίωμα της συνάθροισης στην πλατεία Τραφάλγκαρ; Στο όνομα της ανθρώπινης προόδου και της αυθόρμητης ατομικής πρωτοβουλίας από την οποία εξαρτάται, μπορούμε να ευχαριστήσουμε τη τύχη μας που η πλειοψηφία δεν έχει δείξει ακόμη κανένα επιθυμία άσκησης αυτού του δικαιώματος διακυβέρνησης που βασίζεται στην υπεροχή. Αν όμως η θεωρία της δημοκρατίας ή του κράτους της πλειοψηφίας δεν μπορεί να στηριχθεί στην στήριξη στη βία που υπήρξε η βάση κάθε άλλης μορφής επικυριαρχίας, τότε ποια είναι η βάση της; Να πούμε σκοπιμότητα; Πρόκειται για μια πρώτη προσέγγιση – μια απατηλή προσπάθεια επιστροφής στην αρχή της ελεύθερης σύνδεσης, η οποία εξακολουθεί να παρεμποδίζεται από τις έννοιες της εξουσίας που είναι ακόμα παρούσες στην κοινωνία. Σε όλες τις περιπτώσεις κοινής δράσης, ή όταν μια ευρύτερη συμφωνία είναι επιθυμητή, πρέπει να υπάρχει κάποια αρχή απόφασης και η πρόσφατη εξέλιξη του κοινωνικού ήθους έχει κάνει την επιστροφή στο παλιό είδος εξουσίας ως ηθικά απεχθές, καθώς είναι διανοητικά καταδικαστέο. Είναι θέμα κοινής πείρας το ότι οι άνθρωποι, όπως τα πρόβατα και όλα τα άλλα αγελαία και κοινωνικά ζώα, έχουν μια γενική τάση να κινούνται σε μάζες και να ενεργούν μαζί, εκτός αν εμποδίζονται από κάποια αφύσικη σύγκρουση συμφερόντων. Ο καθένας από εμάς έχει την τάση από το κοινωνικό μας αίσθημα να του αρέσει με ένα ευρύ τρόπο να κάνει αυτό που αρέσει στους υπόλοιπους. Στις ενενήντα εννέα περιπτώσεις από τις εκατό όπου συναντιούνται πολλοί άνθρωποι για να αποφασίσουν σχετικά με κάποια κοινή συμπεριφορά, θα λάβουν στο τέλος μια οριστική απόφαση υπέρ ενός πράγματος· επειδή αυτοί που ήταν διατεθειμένοι να διαφωνήσουν, προτιμούν τελικά να τάσσονται με την πλειοψηφία, αν το θέμα είναι πρακτικής σημασίας· όχι επειδή είναι εκβιάζονται να το κάνουν από την πλειοψηφία που κυριαρχεί, αλλά επειδή το μεγαλύτερο σώμα της κοινής γνώμης έχει τόσο μεγάλο βάρος πάνω τους που επιλέγουν να μην ενεργήσουν αντίθετα με αυτό.

Όλοι παραδεχόμαστε αυτή την γενικότερη παραδοχή. Θα ήταν εντελώς αδύνατο να πραγματοποιηθεί μια κοινή δράση αν δεν υπήρχε. Αλλά η ειδική θεωρία της δημοκρατίας είναι ότι η γενική τάση της ανθρωπότητας η οποία γίνεται εμφανής κάθε φορά που οι άνθρωποι συνεταιρίζονται σε οτιδήποτε με όρους οικονομικής ισότητας, θα πρέπει να μετατραπεί από τους ανθρώπους σε έναν αυθαίρετο νόμο ανθρώπινης συμπεριφοράς που θα πρέπει να επιβληθεί όχι μόνο στις ενενήντα εννέα περιπτώσεις που η φύση από μόνη της την επιβάλλει, αλλά και με τις αυθαίρετες μεθόδους του εξαναγκασμού στην εκατοστή περίπτωση όπου δεν το κάνει η φύση. Και για χάρη της εκατοστής υπόθεσης, για χάρη της επιβολής αυτής της γενικής φυσικής τάσης όπου η φύση δεν την επιβάλλει, οι δημοκράτες μας έκαναν να διατηρήσουμε στην πολιτική μας σύνδεση αυτήν τη μοιραία αρχή της εξουσίας του ανθρώπου πάνω στον άνθρωπο που υπήρξε αιτία σύγχυσης και αταξίας, αδικίας και δυστυχίας στις ανθρώπινες κοινωνίες από την αυγή της ιστορίας.

«Οι άνθρωποι δεν είναι αρκετά κοινωνικοί ώστε να τα καταφέρουν χωρίς αυτή», έχει ειπωθεί. Από την πλευρά μας, δεν γνωρίζουμε πότε θα είναι αρκετά κοινωνικοί ώστε να το κάνουν. Η εμπειρία δεν έχει ακόμη αποκαλύψει τον άνθρωπο που θα μπορούσε να του δοθεί με ασφάλεια η εξουσία πάνω στους συνανθρώπους του. Και η κυριαρχία της πλειοψηφίας στην πράξη δεν είναι τίποτα άλλο από το να δίνουμε στα χέρια φιλόδοξων ατόμων την ευκαιρία να συντρίψουν τους συνανθρώπους τους υπό το βάρος της τυφλής μάζας για την οποία μιλήσαμε.

πηγη: https://geniusloci2017.wordpress.com