«Τώρα είμαι καλύτερος από σένα. Είμαι τρελός κι εσύ δεν είσαι τίποτα».
Σαίξπηρ, ο Τρελός απευθύνεται στον Βασιλιά Ληρ
«Δεν έχω σπιρούνι/ για να κεντρίζει την επιθυμία μου, μόνο/ μια απύθμενη φιλοδοξία». Σαίξπηρ, Μάκμπεθ
Στο προηγούμενο φύλλο της Διαδρομής Ελευθερίας γράφαμε, ότι η πολυσυζητημένη έξοδος των ΗΠΑ από τον πόλεμο εναντίον του Ιράν φαντάζει αναγκαστική και εσπευσμένη, καθώς είναι φανερό, ότι η θηριώδης στρατιωτική υπεροχή ΗΠΑ-Ισραήλ δεν είναι αρκετή για να επιβάλλει μια παράδοση άνευ όρων και με δεδομένο τον κατακερματισμό της πάλαι ποτέ συλλογικής Δύσης. Όσο για τις συνέπειες της πολεμικής έκβασης, άλλο τόσο σίγουρο είναι, ότι θα χαρακτηρίσουν όλο το «μεγαλείο και την δόξα» μιας πύρρειας νίκης, ή όπως έγραψε ο Σαλβιανός για τη Ρώμη, «Moritur et Ridet», δηλαδή «Πέθαινε και γελούσε»…
Πράγματι, ακολούθησε η ανακοίνωση εκ μέρους των ΗΠΑ, σχετικά με την έναρξη μιας εκεχειρίας, ακόμα και αν αυτή συνιστά μια προσωρινή σιγή των όπλων, που συνοδεύτηκε από ανακοίνωση του ιρανικού καθεστώτος, ότι θα ανοίξει ξανά το Στενό του Ορμούζ για πλοία που ταξιδεύουν σε μια προεγκεκριμένη διαδρομή. Την ίδια στιγμή ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δεσμεύτηκε να συνεχίσει τον αποκλεισμό των ΗΠΑ στα ιρανικά πλοία, ενώ και οι δύο πλευρές εξακολουθούν να διαπραγματεύονται μια συμφωνία για να τερματίσουν τη σύγκρουση. Ή να θεμελιώσουν μια «παγωμένη» σύγκρουση;
«Ο Τραμπ θα συνεχίσει να επιμένει ότι ο πόλεμος υπήρξε επιτυχής, όμως η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Οι στρατιωτικές επιτυχίες στο πεδίο της μάχης και η εντυπωσιακή διάσωση ενός πιλότου δεν μπορούν να μεταμφιέσουν αυτό που εξελίσσεται σε στρατηγική ήττα», εκτίμησε προ ημερών ο Ρίτσαρντ Χάας, επίτιμος πρόεδρος του Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων (CFR), μιας από τις πιο επιδραστικές δεξαμενές σκέψεις στις ΗΠΑ. «Αν ο πόλεμος του Ιράν ήταν αναγκαίος, αν διακυβεύονταν ζωτικά συμφέροντα της Αμερικής και δεν υπήρχε εναλλακτική λύση, το μεγάλο κόστος για τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους ίσως να ήταν δικαιολογημένο. Όμως ο Τραμπ έκανε έναν πόλεμο με δική του επιλογή – έλαβε μια απόφαση για την οποία είναι σχεδόν βέβαιο πως η Ιστορία θα τον κρίνει σκληρά», πρόσθεσε ο Χάας που τυγχάνει και πρώην διευθυντής πολιτικού σχεδιασμού του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.
Θα σημειώσουμε, ότι στα διεθνή χρηματιστήρια οι μετοχές της ενέργειας και των οπλικών συστημάτων σημείωσαν άνοδο, ενώ σε γενικές γραμμές οι μεγάλες εταιρείες δεν καταγράφουν απώλειες κερδών, καθώς μεταφέρουν την άνοδο του κόστους στους καταναλωτές. Σύμφωνα με τους Financial Times, «οι ΗΠΑ και το Ιράν έχουν παγιδευτεί σε έναν δαπανηρό πόλεμο προσπαθώντας να επιβάλουν ο ένας τη θέλησή του στον άλλον, σε μια ετερόκλητη κατάπαυση του πυρός που αποτρέπει μεν έναν γενικευμένο πόλεμο, αλλά δεν σταματά τις εχθροπραξίες, ούτε εκτονώνει την ενεργειακή κρίση. Αυτό προοιωνίζει δεινά για όλους, ιδιαίτερα για τους πιο ευάλωτους του πλανήτη. Φαίνεται πιθανό ότι εκατομμύρια άνθρωποι στην Αφρική και στην Ασία θα βρεθούν αντιμέτωποι με ελλείψεις τροφίμων, ακόμα και με το φάσμα της πείνας».
Δεν χωρά αμφιβολία, λοιπόν, ότι ερωτήματα όπως αυτά που τίθενται διακαώς από τους κάθε λογής βαστάζους των ποικίλων κυριαρχικών μερίδων και συμφερόντων, που με τον μανδύα του «ειδικού» έρχονται να «διαγνώσουν» τις «παθήσεις» και τα «προβλήματα» της κυριαρχικής μετάβασης στην νέα υπό διαμόρφωση παγκόσμια τάξη πραγμάτων, δεν αφορούν στο ελάχιστο στους καταπιεσμένους και εκμεταλλευόμενους, οι οποίοι μόνο νέα δεινά μπορούν να περιμένουν στην συνέχεια. Πλανώνται ερωτήματα, όπως αν η Δύση μπορεί χωρίς τις ΗΠΑ, εάν ο «παραλογισμός» του Τραμπ είναι πραγματικός ή όχι και μέχρι σε ποιο βαθμό επηρεάζει τις επιλογές της αμερικανικής διοίκησης, και ποιες είναι οι «διαφορές» των «αυταρχικών» καθεστώτων από την «προβληματικές, αλλά ανώτερες παρ’ όλα αυτά αξιακά φιλελεύθερες δυτικές δημοκρατίες». Φυσικά και δεν θα γίνει καλύτερη στο ελάχιστο η ζωή των ανθρώπων, εάν η «κρίση» μετατραπεί σε ευκαιρία για την Ευρώπη και εξοπλιστεί περαιτέρω στον δρόμο του περιβόητου απογαλακτισμού από τις ΗΠΑ, με στόχο την «ασφάλεια» και την «άμυνα» της ενόψει του ρωσικού «κινδύνου»· αντίθετα οι κοινωνίες θα μπολιαστούν εκ νέου με το δηλητήριο του εθνικισμού και του μιλιταρισμού.
Θα επαναλάβουμε επίσης, ότι η στροφή στην Ασία, η οποία παρεμπιπτόντως δεν ξεκίνησε επί Τραμπ, και το νέο δόγμα εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ, θέτει τέλος στην μεταπολεμική συγκρότηση της Δύσης, ως μιας γεωγραφικά καθορισμένης πολιτιστικής οντότητας με συγκεκριμένες ιστορικές, θρησκευτικές και εθνοτικές καταβολές. Όσο για την οικουμενική εμβέλεια του δυτικού πολιτισμού, μάλλον υπολείπεται κατά πολύ, στα πλαίσια ενός παγκόσμιου κυριαρχικού ανταγωνισμού, όπου προβάλλει ολοένα και ισχυρότερη μια νεο-αυτοκρατορική Κίνα που θα κυριαρχεί στην Ευρασία.
Όπως τονίζει ο Mοχάμεντ Σολιμάν, συνεργάτης της δεξαμενής σκέψης Middle East Institute στην Ουάσιγκτον (Βήμα, 26-4, Ότι γίνεται στον Κόλπο δεν μένει στον Κόλπο), «έχουμε μπει για τα καλά σε μια φάση πολυπολικότητας. Σε αυτό το πλαίσιο, η περιοχή του Κόλπου είναι το κατ’ εξοχήν παράδειγμα της διασύνδεσης και της τρωτότητας του κόσμου μας. Για να πετάξετε από την Ευρώπη στο Τόκιο περνάτε από την Ντόχα ή το Αμπου Ντάμπι. Για να βρείτε επενδύσεις, μια από τις καλύτερες επιλογές είναι τα κράτη του Κόλπου, που αν συνδυαστούν τα επενδυτικά τους ταμεία φτιάχνουν το τρίτο μεγαλύτερο ΑΕΠ του πλανήτη. Για να βρεθεί ο κατάλληλος διαπραγματευτής στο Ουκρανικό ζητείται πια η βοήθεια του Ριάντ, αντί της Γενεύης […] χρησιμοποιώ τον όρο Δυτική Ασία, ο όρος Μέση Ανατολή αδυνατεί να περιγράψει τον κόσμο μας σήμερα. Δεν αρκεί ώστε να εξηγήσουμε την εμπλοκή της Ινδίας με το Ισραήλ, την Κύπρο και την Ελλάδα στη Μεσόγειο, ούτε τον λόγο για τον οποίο η Τουρκία προσπαθεί να φτιάξει το δικό της οικοσύστημα με χώρες όπως το Πακιστάν, το Μπανγκλαντές, οι Μαλδίβες».
Μ’ άλλα λόγια, είναι αναμφίβολο γεγονός η άνοδος των κρατών του Κόλπου σε επίπεδο παγκόσμιας οικονομίας, αλλά και η ασιατικοποίηση της παγκόσμιας τάξης. Όπως τονίζει ο Σολιμάν, αρκεί μόνο να σκεφτούμε σχετικά με τον πόλεμο στο Ιράν, το γεγονός ότι οι δυνάμεις που επεξεργάζονται και προωθούν τις διαπραγματεύσεις είναι η Αίγυπτος, το Πακιστάν, η Τουρκία και η Σαουδική Αραβία, γεγονός που συνιστά περίτρανη απόδειξη ότι Μεσόγειος, Μέση Ανατολή και Νότια Ασία συγκροτούν έναν συνεκτικό γεωπολιτικά χώρο.
Όπως σημειώνει άρθρο του Foreign Affairs (Η Κίνα και η Αμερική οδεύουν προς μια πυρηνική καταστροφή, Οι συνέπειες της συσσώρευσης όπλων από το Πεκίνο, 1-5-2026 Tong Zhao), αναλυτές της Κίνας ανησυχούν, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες ενδέχεται να καταφύγουν σε πυρηνική κλιμάκωση σε περίπτωση πολέμου, ακριβώς, επειδή η συμβατική τους ισχύς αποδυναμώνεται. Σύμφωνα με το άρθρο και εν όψει της επικείμενης επίσκεψης Τραμπ στο Πεκίνο τις επόμενες εβδομάδες, αυτή η ανησυχία έχει ενισχυθεί από την αυξανόμενη αναγνώριση μεταξύ των υπευθύνων χάραξης πολιτικής των ΗΠΑ –συμπεριλαμβανομένου του επικεφαλής πολιτικής του Πενταγώνου, Έλμπριτζ Κόλμπι– ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορεί να χρειαστεί να βασίζονται περισσότερο στο πυρηνικό τους οπλοστάσιο για να αντισταθμίσουν τη μείωση των συμβατικών πόρων, ενώ επίσης αμερικανοί αξιωματούχοι, φοβούνται ότι η Κίνα θα εγκαταλείψει την πολιτική τής μη πρώτης χρήσης εν μέσω σύγκρουσης, ακόμη και αν η δέσμευσή της είναι επί του παρόντος γνήσια.
Σημειωτέον ότι την τελευταία δεκαετία, το κινεζικό κράτος αναδιαμορφώνει σταθερά την παγκόσμια πυρηνική τάξη, καθώς τουλάχιστον σύμφωνα με εκτιμήσεις της κυβέρνησης των ΗΠΑ, το Πεκίνο έχει σχεδόν τριπλασιάσει το απόθεμά του σε πυρηνικές κεφαλές από το 2019, έχει αυξήσει ραγδαία τις πυρηνικές του δυνατότητες στην ξηρά, στον αέρα και στη θάλασσα και έχει επεκτείνει σημαντικά τις υποδομές του για την έρευνα, την ανάπτυξη και τη συναρμολόγηση πυρηνικών κεφαλών.
Η πρόσφατη δήλωση του Τραμπ, ότι «δεν θα έπρεπε να επιτραπεί ποτέ σε κανέναν να χρησιμοποιήσει πυρηνικό όπλο», έρχεται να «διασκεδάσει» τις εντυπώσεις έτερης δήλωσης περί «αφανισμού» του Ιράν και επιστροφής του στην «λίθινη εποχή». Την ίδια στιγμή, το ισραηλινό κράτος, το οποίο διαθέτει πυρηνικά χωρίς να το παραδέχεται, διαβεβαίωσε πως δίχως το πράσινο φως από τις ΗΠΑ δεν θα επιτεθεί στο Ιράν για να το γυρίσει «στην εποχή του Σκότους και του Λίθου», όπως είπε χαρακτηριστικά ο υπουργός άμυνας, Ισραέλ Κατζ.
Η αναδιάταξη των παγκόσμιων συσχετισμών ισχύος, όπως αποτυπώνεται στον νέο Πόλεμο του Κόλπου και στην Ουκρανία, εξελίσσεται με την παγκόσμια προσοχή να είναι στραμμένη στο Στενό του Ορμούζ. Έχει σημασία, όμως, να υπενθυμίσουμε την γεωπολιτική διάσταση της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ), με την οποία συντελείται μια μεταμόρφωση παρόμοιου μεγέθους με τη Δεύτερη Βιομηχανική Επανάσταση στα τέλη του δέκατου ένατου και στις αρχές του εικοστού αιώνα, μόνο που Επανάσταση της Τεχνητής Νοημοσύνης εξελίσσεται πολύ πιο γρήγορα. Η Βιομηχανική Επανάσταση συνέβαλε εν πολλοίς στην μετατόπιση της εξουσίας από το γεωργικό τομέα στη βιομηχανία, από τις αριστοκρατίες των γαιοκτημόνων στους βαρόνους της μεταποίησης και από τις αυτοκρατορίες στα έθνη-κράτη και εν τέλει στην εμφάνιση του καπιταλισμού με συγκεκριμένα νεωτερικά χαρακτηριστικά και τελικά στις θηρωδίες των παγκοσμίων πολέμων.
Ο παγκόσμιος κυριαρχικός ανταγωνισμός του 21ου αιώνα για ενέργεια, πρώτες ύλες και πυρηνικές δυνατότητες, είναι βέβαιο ότι όχι μόνο θα ενταθεί αλλά θα έχει και μεγάλη διάρκεια. Θα συνοδεύεται επίσης από έναν ανταγωνισμό για υπολογιστική ισχύ, κυριαρχία στα δεδομένα και αλγοριθμική υπεροχή. Τα κράτη που ηγούνται στην Τεχνητή Νοημοσύνη, όχι μόνο θα αναπτυχθούν ταχύτερα οικονομικά, αλλά θα κυβερνήσουν επίσης διαφορετικά, θα πολεμήσουν διαφορετικά και θα προβάλουν επιρροή με τρόπους που είναι δύσκολο να προβλεφθούν.
Αναφέρουμε ενδεικτικά την πρόσφατη εμφάνιση του Mythos, ενός συστήματος τεχνητής νοημοσύνης της Anthropic, το οποίο μπορεί να εντοπίσει και να εκμεταλλευτεί αυτόνομα μέχρι τώρα άγνωστα τρωτά σημεία λογισμικού –χιλιάδες από αυτά– σε συστήματα που υποστηρίζουν τις βασικές λειτουργίες για τα παγκόσμια χρηματοοικονομικά δίκτυα, τις επικοινωνίες και τις κρίσιμες υποδομές. Είναι εύκολα κατανοητό ότι λόγου χάριν οι τράπεζες, οι υπηρεσίες διαδικτύου, τα συστήματα επεξεργασίας νερού γίνονται εξαιρετικά πιο ευάλωτα.
Σύμφωνα με τον Φρέντερικ Κέμπ, πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο του Ατλαντικού Συμβουλίου, (30-4, Ο Mythos, και όχι το Ιράν, είναι η πιο σημαντική γεωπολιτική προειδοποίηση της εποχής μας), «Πόλεμοι όπως αυτός που εκτυλίσσεται γύρω από το Ιράν είναι θανατηφόροι, επικίνδυνοι και σημαντικοί. Αλλά είναι επίσης οικείοι. […]
Μην πιστέψετε ούτε στιγμή όποιον θέλει να σας καθησυχάσει ότι είμαστε προετοιμασμένοι για τον νέο κόσμο των προκλήσεων που εισάγει η Τεχνητή Νοημοσύνη. Οι δημοκρατικά εκλεγμένοι ηγέτες δεν κατανοούν τα συστήματα που έχουν αναλάβει να ρυθμίσουν. Η δικαστική υπόθεση που εκτυλίσσεται μεταξύ των επιχειρηματιών τεχνολογίας, Έλον Μασκ, και Σαμ Άλτμαν, στο Όκλαντ της Καλιφόρνια, αυτή την εβδομάδα, υπογραμμίζει πώς ο μικρός ανταγωνισμός μεταξύ των γιγάντων της βιομηχανίας Τεχνητής Νοημοσύνης καλύπτει την ικανότητά μας να ανακαλύψουμε κάποιο είδος εθνικού κοινού σκοπού. Η δυσπιστία αυξάνεται μεταξύ των Αμερικανών απέναντι στην Τεχνητή Νοημοσύνη, και οι δημοσκοπήσεις της Gallup δείχνουν ότι σχεδόν οι μισοί εργαζόμενοι της Γενιάς Ζ πιστεύουν ότι οι κίνδυνοι της Τεχνητής Νοημοσύνης στο εργατικό δυναμικό υπερτερούν των οφελών. Τα αυταρχικά καθεστώτα, και ιδιαίτερα η Κίνα, θα έχουν λιγότερα προβλήματα με την κοινή γνώμη και κινούνται γρήγορα για να αξιοποιήσουν την Τεχνητή Νοημοσύνη για να αποκτήσουν στρατηγικό πλεονέκτημα έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών – και για να επιτηρούν και να ελέγχουν τον δικό τους λαό. Και ενώ οι αμερικανικές εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης μπορεί να έχουν το εμπορικό πλεονέκτημα όσον αφορά τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα, η Κίνα προχωρά μπροστά όσον αφορά την εφαρμογή της Τεχνητής Νοημοσύνης στη ρομποτική και την κατασκευή – και ενδεχομένως στον πόλεμο.»
Κλείνοντας, για να σας καθησυχάσουμε, θυμίζουμε την κατηγορηματική δήλωση του επικεφαλής της αμερικανικής αντιπροσωπείας, πριν από την ολοκλήρωση της συνόδου κορυφής για την τεχνητή νοημοσύνη στο Νέο Δελχί στην Ινδία τον Φλεβάρη, σύμφωνα με την οποία οι ΗΠΑ απορρίπτουν «τελείως» οποιαδήποτε παγκόσμια διακυβέρνηση της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI).
Κοιμηθείτε ήσυχοι…
Συσπείρωση Αναρχικών
Δημοσιεύθηκε στην ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ, φ.270, Μάιος 2026
πηγη:https://anarchypress.wordpress.com