Μτφ.: Μυρτώ Ράις, Δεκέμβριος 2025, Σελ. 87, Εκδόσεις FIREBRAND, Πλανήτες ΙV
«Εδώ όλοι θα έχουν ψωμί, το ψωμί που είναι τόσο δύσκολο και ενίοτε τόσο ταπεινωτικό να αποκτήσει κανείς αλλού· όλοι θα έχουν υγεία από τον καθαρό αέρα, άφθονο νερό από τις κρυστάλλινες πηγές· θα απολαμβάνουν απλή τροφή από τον κόπο των χεριών τους. Ένας ολόκληρος μικρόκοσμος, απόσταγμα και συνάμα ελπίδα του ανθρώπινου γένους, θα λειτουργεί αβίαστα, και θα καταγίνεται με τις άπειρες ασχολίες της ζωής, ασχολίες πάντα ελκυστικές επειδή θα επιλέγονται ελεύθερα. Οι καλλιτέχνες θα διακοσμούν τα οικογενειακά μέγαρα με τα γλυπτά και τις τοιχογραφίες τους· θα μαθαίνουμε ο ένας από τον άλλον στα εργαστήρια, τα μουσεία και τους κήπους· τα κορίτσια θα μας τραγουδούν χορωδίες· τα παιδιά θα πλέκουν τα γαϊτανάκια τους γύρω από ευτυχισμένους γέροντες: κανένας νόμος, κανένας εξαναγκασμός δεν θα διαταράσσει τη μεγάλη συμφωνία.Υγεία και χαρά σε όλους τους άγνωστους φίλους που γνώρισα στη νέα πόλη! Υγεία και χαρά σε αυτούς που θα τους διαδέχονται αιώνα τον αιώνα».(Από το οπισθόφυλλο της έκδοσης)
Η περιήγηση της Έκδοσης στα επιλεγμένα κείμενα του Ελιζέ Ρεκλύ ξεκινά με την Εξέλιξη της ελευθερίας στον κόσμο (Développement de la liberté dans le monde) γραμμένο στα 1851 στον απόηχο της Άνοιξης των Λαών τρία χρόνια αργότερα από την επανάσταση του 1848 που δεν κατόρθωσε να γκρεμίσει την Μοναρχία. Το κείμενο θα μείνει αδημοσίευτο όσο ο Ρεκλύ παραμένει εν ζωή, ενώ έρχεται στο φως στο Μεσοπόλεμο και συγκεκριμένα το 1925 από την εφημερίδα La Libertaire. Όπως τονίζεται από την έκδοση, ο Ρεκλύ διακρίνει το γεγονός ότι ορισμένοι πνευματικοί και χαρισματικοί άνθρωποι κάνουν το μεγάλο άλμα της πίστης και τοποθετούν εαυτούς εκτός της κυριαρχικής αντίληψης και της κυκλικής ιστορίας, συμπαρασύροντας και άλλους σε μια νέα και ευθύβολη ιστορική διαδρομή όπου η αλήθεια, η δικαιοσύνη και η αγάπη θα έχουν τον πρώτο λόγο.
Το δεύτερο κείμενο Περί του αισθήματος για τη φύση στις σύγχρονες κοινωνίες (Du sentiment de la nature dans les sociétés modernes) δημοσιεύεται στο Παρίσι στις 15 Μαΐου 1866 στο περιοδικό Revue des Deux mondes με το οποίο συνεργάζεται τακτικά ο 36χρονος Ρεκλύ. Εδώ ο συγγραφέας με ιδιαίτερη οξυδέρκεια και διορατικότητα αναφέρεται στην ανεξέλεγκτη αστικοποίηση, την υποβάθμιση της υπαίθρου, την πλανητική κλίμακα των μεταναστευτικών ροών, τη μεγάλη αύξηση των ταξιδιωτικών προορισμών ή την εμπορευματοποίηση των δραστηριοτήτων αναψυχής.
Ο Ρεκλύ επιστρέφει στο Παρίσι το 1857 μετά από χρόνια ταξιδιών και την αυτοεξορία του στο Λονδίνο ύστερα από την «18η Μπρυμπαίρ» του Λουδοβίκου Βοναπάρτη ο οποίος στις 2 Δεκεμβρίου αυτοανακηρύσσεται αυτοκράτορας. Ο Ρεκλύ ταξιδεύει στην Ιρλανδία, στην Νέα Ορλεάνη, ενώ μέσω Κούβας και Παναμά φθάνει στην Κολομβία. Με την επιστροφή του αρχίζει να δημοσιεύει πλήθος άρθρων και να γράφει σε ταξιδιωτικούς οδηγούς βρίσκοντας την ευκαιρία να γυρίσει τη Γαλλία και την Ευρώπη, συναντά τον Προυντόν και τον Μπλανκί, είναι φίλος με τον Αλφρέντ Ντιμενίλ γίνεται μέλος της Πρώτης Διεθνούς και γνωρίζει τον Μπακούνιν.
Το τρίτο κείμενο αφορά την Ομιλία ενός πατέρα για την ένωση των παιδιών του (Allocution du père à ses filles et à ses gendres). Ο Ρεκλύ βρίσκεται πλέον στην Ελβετία εξαιτίας της δεκαετούς απέλασής του του λόγω της συμμετοχής του στην Κομμούνα και την σύλληψή του με το όπλο στο χέρι, όπως πολλοί κομμουνάροι. Στις 14 Οκτωβρίου 1882 απευθύνεται με κάποια περιεκτικά λόγια στις κόρες του και στους συντρόφους τους σε μια άτυπη και δίχως την παρουσία παπά ή δημάρχου γιορτή.
Το επόμενο κείμενο τιτλοφορείται Η Πόλη της Δίκαιης Συμφωνίας (La Cité du Bon Accord) και δημοσιεύεται το Φθινόπωρο του 1895.Ο Ρεκλύ αν και έχει αμνηστευθεί από το1879, δεν επιστρέφει στην Γαλλία παρά το 1890. Έχει αποκτήσει πλέον τεράστια φήμη ως γεωγράφος, ενώ το μνημειώδες έργο του Nouvelle Géographie universelle (1876-1894) διαβάζεται σ’ ολόκληρο τον κόσμο από την Ευρώπη ως την Περσία και την Κίνα. Το συγκεκριμένο κείμενο γράφεται μ’ αφορμή τον επανασχεδιασμό της παλιάς πόλης του Εδιμβούργου από τον φίλο του Πατρίκ Γκινές, ο οποίος και το δημοσιεύει στο περιοδικό του και αναφέρεται στην ιδανική κοινότητα, όπως την οραματίζεται ο Ρεκλύ, βασισμένη στην συνεργασία, την αλληλεγγύη και την αρμονική συνύπαρξη ανθρώπου και φύσης.
Ακολουθεί Η Μεγάλη Οικογένεια (La grande famille) η οποία δημοσιεύεται στο Le Magazine international, στο Παρίσι το 1897 σαν μια συμπύκνωση όσων έχει δει και πιστέψει βαθιά ο Ρεκλύ, ένας ύμνος στην ισότητα όλων των πλασμάτων στην φύση, μακριά από την κυρίαρχη ανθρωποκεντρική αντίληψη.
Η περιήγηση της Έκδοσης κλείνει με το τελευταίο κείμενο, Η Τέχνη και ο λαός (L’ art et le people). Σ’ αυτό το σημείο η Έκδοση τιμά την μνήμη ενός Ιταλού αναρχικού του Σεβερίνο Ντι Τζιοβιάνι, αυτοδίδακτου τυπογράφου, υποστηρικτή της άμεσης δράσης και της προπαγάνδας της πράξης, εκδότη δικής του εφημερίδας και θαυμαστή του Ελιζέ Ρεκλύ. Ο Σεβερίνο Ντι Τζιοβάνι ο οποίος έχει μεταναστεύσει στην Αργεντινή για να αποφύγει την δικτατορία του Μουσολίνι, ονειρευόταν να εκδώσει τα Άπαντα του Ρεκλύ με αφορμή την επέτειο τον 100 χρόνων από την γέννησή του, δίχως όμως να διαθέτει το κατάλληλο ποσό και έτσι καταφεύγει στην ληστεία.
Τον Σεπτέμβριο του 1930 και παρά τις διώξεις που έχει εξαπολύσει το καθεστώς του στρατηγού Ουριμπούρου στην Αργεντινή, ο Σεβερίνο εκδίδει 2.000 αντίτυπα μιας πρώτης συλλογής κειμένων με τον τίτλο Κοινωνικά κείμενα. Λίγους μήνες αργότερα και ενώ η αστυνομία τον καταδιώκει ακατάπαυστα, ο Σεβερίνο προσπαθεί να παραδώσει ο ίδιος την διόρθωση του δεύτερου τόμου, παρ’ ότι όλα τα τυπογραφεία παρακολουθούνται, με αποτέλεσμα να συλληφθεί και να εκτελεστεί σε ηλικία 29 ετών. Μπροστά στο απόσπασμα φωνάζει «Evviva l’ Anarchia!».
Όπως τονίζεται από την Έκδοση: «Τα ιστορικά εκείνα Κοινωνικά κείμενα ο μοναδικός τόμος –και σε ιταλική γλώσσα- των απάντων του Ρεκλύ που ο Ντι Τζιοβάνι πρόλαβε να εκδώσει, θα κυκλοφορήσει ξανά αυτούσιος στην Μπολόνια το 1951. Η δε πρώτη του έκδοση στην γλώσσα του πρωτοτύπου θα δει το φως μόλις το 2012 από τις ελβετικές εκδόσεις Héros-Limite. Χάρη σε αυτές βρήκαμε το, ακόμη και σήμερα, δυσεύρετο πρώτο κείμενο του Ρεκλύ, «Εξέλιξη της ελευθερίας στον κόσμο» και ανακαλύψαμε τρία άλλα που μας συνεπήραν και αποφασίσαμε να συμπεριλάβουμε στο ανά χείρας βιβλίο: «Ομιλία του πατέρα για την ένωση των παιδιών του», «Η τέχνη και ο λαός» και «Η Πόλη της Δίκαιης Συμφωνίας», κείμενο που κατόπιν δικής μας έρευνας συμπληρώσαμε με το πρώτο του μισό το οποίο απουσιάζει από την έκδοση του Héros-Limite, άρα –υποθέτουμε– και από την αρχική του Ντι Τζιοβάνι. Χάρη στην εισαγωγή του Ελβετού εκδότη, μάθαμε επίσης την ιστορία του Σεβερίνο ντι Τζιοβάνι, που θεωρήσαμε ότι ήταν σειρά μας να διηγηθούμε. Είναι μέρος του αδιάκοπου αγώνα των ανεξάρτητων εκδοτών για την διάδοση των ιδεών. Ο αναγνώστης είναι ο φυσικός σύμμαχος του αγώνα αυτού».
Συσπείρωση Αναρχικών
Δημοσιεύθηκε στην ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ, φ.266, Ιανουάριος 2026
πηγη:https://anarchypress.wordpress.com