Loading...

Κατηγορίες

Τετάρτη 23 Νοέ 2016
Όχι, η Ευρώπη δεν καταρρέει
Κλίκ για μεγέθυνση

 

 

 

του Ulrich Speck*

 

 

Την ώρα που ο εθνικολαϊκισμός στην Δύση «φουσκώνει» και ο ισλαμοφασισμός ακονίζει τα σπαθιά του, η Ευρώπη προσπαθεί να βρει τον βηματισμό της σε έναν μεταβαλλόμενο κόσμο

 

 

 

Ήδη από το 2010, οι απαισιόδοξοι ορκίζονταν ότι αποκάλυψε ένα θεμελιώδες ελάττωμα στην αρχιτεκτονική της νομισματικής ένωσης, θέτοντας τις αδύναμες οικονομίες σε αντιπαράθεση με τις ισχυρές. Και όμως, πέντε χρόνια αργότερα, η Ιρλανδία, η Ιταλία, η Πορτογαλία και η Ισπανία έχουν αρχίσει να ανακάμπτουν, ενώ η Ελλάδα βρίσκεται εκτός κινδύνου, με μια αριστερή κυβέρνηση αποφασισμένη να πραγματοποιήσει τις επώδυνες μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται για να παραμείνει στο ευρώ. Παρότι καταπονημένο, το κοινό νόμισμα είναι πιο δυνατό.

 

 

 

 

Η εθνικολαϊκιστική προπαγάνδα και οι κερδοσκόποι των αγορών προσπαθούν από καιρό να αποσταθεροποιήσουν την Ευρώπη, καλλιεργώντας τον φόβο και την καταστροφολογία. Παρόλα αυτά, η Ευρώπη αντιμετωπίζει μεν μία σοβαρή κρίση μετασχηματισμού, όμως δείχνει ότι μπορεί να την διαχειριστεί, όσες τρικλοποδιές και αν βάζουν οι εχθροί της. Πολύ σωστά, λοιπόν, ένας σημαντικός Γερμανός συγγραφέας και δημοσιογράφος παραθέτει την άποψη ότι η Γηραιά Ήπειρος δεν καταρρέει και, τελικά, μάλλον θα καταρρεύσουν τα σχέδια ανιστόρητων ανθρώπων που, μέσα στην λάσπη της άγνοιας όπου ζουν, δεν μπορούν να αντιληφθούν ποιες είναι οι ιστορικές πραγματικότητες. Αυτές που πάντοτε μάς δείχνουν ότι τα γεγονότα είναι πεισματάρικα. Όσο στην Ευρώπη θα αντέχει η ελευθερία του πνεύματος, παρά τις επιθέσεις που δέχεται, κάποιοι άλλοι θα καταρρέουν. Αυτοί που «οραματίζονται» σκοτάδι και ηλιθιότητα. Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλος

 

Η Ευρώπη παρακμάζει, αποσυντίθεται, καταρρέει και για πολλούς παρατηρητές το μόνο ερώτημα που παραμένει αναπάντητο είναι πόσο θα διαρκέσει αυτό το φοβερό δράμα. Σε όλη την ήπειρο, η αισιοδοξία για το μέλλον του ευρωπαϊκού εγχειρήματος είναι περιορισμένη.

 

Μοναχική εξαίρεση αποτελεί η Γερμανία, όπου η καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ συνεχίζει να λέει στους επικριτές της ότι είναι δυνατή μία κοινή λύση είτε πρόκειται για την κατάρρευση της ελληνικής οικονομίας είτε για την κρίση με τους πρόσφυγες. «Μπορούμε να το επιτύχουμε αυτό», είπε.

 

Η κυρία Μέρκελ ξέρει για τί πράγμα μιλάει. Όχι μόνο μπορεί η Ευρώπη να ξεπεράσει τις τρέχουσες προκλήσεις της, αλλά η καταιγίδα συμβάλλει στην ισχυροποίηση της Ένωσης. Οι τρεις κρίσεις που απειλούν την Ευρωπαϊκή Ένωση –η Ελλάδα, η σύρραξη στην Ουκρανία και η προσφυγική κρίση– είναι πράγματι σοβαρές.

 

Αλλά η απάντηση, η οποία συντονίζεται σε μεγάλο βαθμό από την Γερμανία, υπήρξε εξίσου εντυπωσιακή. H μερκελο-κεντρική «οριζόντια κατανομή της εξουσίας» δημιουργεί μία πολύ διαφορετική Ένωση από εκείνη που οι κυβερνήσεις συμφώνησαν στις Συνθήκες. Το κέντρο εξουσίας δεν είναι οι Βρυξέλλες, αλλά το Βερολίνο.

 

Ούτε οι φεντεραλιστές ούτε οι εθνικιστές είναι ικανοποιημένοι με αυτό. Είναι, ωστόσο, αποτελεσματικό. Παρά τις επανειλημμένες προβλέψεις για το αντίθετο, η Ευρώπη δεν καταρρέει. Αντιμετωπίζει τις μεγάλες κρίσεις συλλογικά, με τις τακτικές συναντήσεις των αρχηγών των κρατών να αποτελούν πλέον την κεντρική πλατφόρμα λήψης αποφάσεων.

 

Με την εξαίρεση της Βρεταννίας, καμμία χώρα δεν θέλει να φύγει και η ένταξη στην Ένωση παραμένει το όνειρο των χωρών κατά μήκος της περιφέρειάς της. Δείτε την κρίση του ευρώ.

 

Ήδη από το 2010, οι απαισιόδοξοι ορκίζονταν ότι αποκάλυψε ένα θεμελιώδες ελάττωμα στην αρχιτεκτονική της νομισματικής ένωσης, θέτοντας τις αδύναμες οικονομίες σε αντιπαράθεση με τις ισχυρές. Και όμως, πέντε χρόνια αργότερα, η Ιρλανδία, η Ιταλία, η Πορτογαλία και η Ισπανία έχουν αρχίσει να ανακάμπτουν, ενώ η Ελλάδα βρίσκεται εκτός κινδύνου, με μια αριστερή κυβέρνηση αποφασισμένη να πραγματοποιήσει τις επώδυνες μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται για να παραμείνει στο ευρώ. Παρότι καταπονημένο, το κοινό νόμισμα είναι πιο δυνατό.

 

Το ίδιο μπορεί να ειπωθεί και για την σύρραξη στην Ουκρανία. Αυτό που κάποτε ήταν μία κατάσταση στα πρόθυρα ενός ανοιχτού πολέμου, μετακινήθηκε, χάρη στην Μέρκελ και τον Ολάντ, από το πεδίο της στρατιωτικής αντιπαράθεσης στην αρένα της διπλωματίας. Η Ρωσία τέθηκε υπό έλεγχο, δίνοντας στην Ουκρανία την ευκαιρία να οικοδομήσει ένα ισχυρότερο κράτος, ικανό να αντισταθεί στις προσπάθειες της Μόσχας να επαναφέρει την χώρα στην σφαίρα επιρροής της. Και πάλι, η Ένωση δοκιμάστηκε και βγήκε δυνατότερη.

 

Καμμία πρόκληση δεν απεικονίζει καλύτερα τα πλεονεκτήματα της Ένωσης από τα κύματα των προσφύγων που φθάνουν στην Ευρώπη. Η κυρία Μέρκελ σωστά την χαρακτήρισε πρόκληση για την Ευρώπη ως σύνολο. Και η Ευρώπη ενήργησε ανάλογα, ψηφίζοντας υπέρ της διανομής των βαρών της υποδοχής των προσφύγων.

 

Είναι αλήθεια ότι το παλιό σύστημα για τους πρόσφυγες λύγισε υπό το ξαφνικό βάρος. Αλλά με μία ταχύτητα που εξέπληξε ακόμα και τους πλέον ευρω-αισιόδοξους, η Ένωση άρχισε να διαμορφώνει τους νέους κανόνες. Αυτό που βλέπουμε να εκτυλίσσεται είναι ένα πανευρωπαϊκό σύστημα διακυβέρνησης. Δεν είναι πάντα όμορφο. Αλλά αυτό δεν πρέπει να εκπλήσσει, όταν 28 χώρες με διαφορετικές ιστορίες καλούνται να συμβιβαστούν άμεσα σε θέματα ζωτικής σημασίας.

 

Η νέα Ευρωπαϊκή Ένωση επαναπροσδιορίζει τον ρόλο του εθνικού κράτους χωρίς να τον αντικαθιστά. Η νέα Ευρωπαϊκή Ένωση είναι εξαιρετικά διακυβερνητική, χτισμένη γύρω από την συνεργασία μεταξύ των κρατών. Βασίζεται στην σύναψη συμφωνιών, με την Γερμανίδα καγκελάριο ως κύρια δύναμη στο κέντρο.

 

Ασχολείται με θέματα που εδώ και καιρό θεωρούνταν εσωτερικές υποθέσεις, όπως το νόμισμα, η ασφάλεια και τα σύνορα. Και ενώ στο παρελθόν η Ευρωπαϊκή Ένωση διοικούταν από γραφειοκράτες, η νέα Ένωση είναι βαθειά πολιτική. Η περίοδος των μυστικών συμφωνιών στις Βρυξέλλες έχει τελειώσει.

 

Την ώρα που φυγόκεντρες δυνάμεις εξακολουθούν να απειλούν το ευρωπαϊκό εγχείρημα, φαίνεται ότι το κέντρο αντέχει, για έναν απλό λόγο. Τα κράτη μέλη τελικά αισθάνονται ότι παίρνουν όσα δίνουν: ένα πλαίσιο που τα βοηθά να αντιμετωπίζουν τις προκλήσεις της παγκοσμιοποίησης.

 

*Γερμανός συγγραφέας και δημοσιογράφος ειδικός σε θέματα διεθνών σχέσεων

 

Από: EBR

 
© Copyright 2011 - 2018 Στύξ - Ανεξάρτητη Πολιτισμική και Πολιτική Εφημερίδα της Βόρειας Πελοποννήσου