Loading...

Κατηγορίες

Σάββατο 12 Σεπ 2020
Νάνος Βαλαωρίτης
Κλίκ για μεγέθυνση

¨

Το μάθημα της χαραυγής

Με το κόκκινο φίδι που γεννιέται στο αίμα τους 
με τη διπλή φλογέρα που κοιμάται στο βλέμμα τους
τα παιδιά σας θα μεγαλώσουν κι αυτά
θα τινάξουν το βαρύ χαλινάρι να εμποδίζει το όνειρό σας
θα παρατήσουν τους χορούς και τα παιχνίδια στά τρυφερά λαγκάδια
και θα περάσουν σιωπηλοί μαρμαροτράχηλοι τις ατσαλένιες πόρτες
να πλημμυρίσουν τη γερασμένη σας πολιτεία
και τ’ αγέρωχα παλικάρια μεθυσμένα από το αίμα της χαραυγής
θα τιναχτούν να γιορτάσουν το ξύπνημά τους
να τραγουδήσουν με τη δική σας φωνή ένα δικό τους αστέρι
να ταξιδέψουν με τα δικά τους καράβια ένα δικό τους ταξίδι
ν’ αγναντέψουν με τα δικά σας βλέμματα ένα δικό τους ήλιο
να κοιμηθούν με το δικό σας ύπνο ένα λαφρύτερο ύπνο
και θάρθουν αστροντυμένοι
όπως έρχεται το φεγγάρι να λυώσει στην αμασχάλη του βουνού
και θάρθουν ηλιολουσμένοι
όπως έρχεται το μαχαίρι αστραφτερό να βρει το κοιμισμένο χέρι
και θάρθουν ανεμοπόδαροι θαλασσοφιλημένοι
να τινάξουν στη μαραμένη σας αγκαλιά τη ζωντανή τους αγάπη
τα πλούσια κι απλοϊκά τους δώρα. 

¨

 

 

Ο ποιητής, πεζογράφος και δοκιμιογράφος Νάνος Βαλαωρίτης υπήρξε από τις σημαντικότερες μορφές της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Έχει συνδέσει το όνομά του με τις μεγάλες πρωτοπορίες, αλλά και ορισμένα από τα διασημότερα ονόματα των γραμμάτων του 20ού αιώνα. Σεφέρης, Μπρετόν, Φερλινγκέτι, Γκίνσμπεργκ, Μπάροουζ, Τ.Σ. Έλιοτ, Γ.Χ Όντεν και Ντίλαν Τόμας είναι μερικοί μόνο από τους συγγραφείς και ποιητές τους οποίους γνώρισε και συναναστράφηκε. Συμμετείχε στο κίνημα του υπερρεαλισμού, βούτηξε στη μπιτ λογοτεχνία αλλά και στη γλωσσοκεντρική και πανκ ποίηση, χαρακτηρίστηκε αιώνιος έφηβος και περιπλανήθηκε πάντοτε, με τη ζωή, με τη γραφή του, σε χώρους νέους, πειραματικούς και περιπετειώδεις.

Ο Νάνος (Ιωάννης) Βαλαωρίτης γεννήθηκε στη Λωζάνη της Ελβετίας στις 5 Ιουλίου 1921. Ήταν δισέγγονος του ποιητή Αριστοτέλη Βαλαωρίτη. Μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα σπούδασε φιλολογία και νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και συνέχισε τις σπουδές του στα Πανεπιστήμια Λονδίνου και Σορβόνης.

Την πρώτη του εμφάνιση γράμματα έκανε το 1939 μέσα από τις στήλες του περιοδικού «Νέα Γράμματα». Το 1944 εγκατέλειψε την κατεχόμενη Ελλάδα, καταλήγοντας, έπειτα από παρότρυνση του Γιώργου Σεφέρη, στο Λονδίνο. Εκεί εργάστηκε ως υπάλληλος της ελληνικής πρεσβείας, μεταφραστής, συνεργάτης και εκδότης περιοδικών. Έγραψε άρθρα και πρώτος αυτός μετέφρασε εκτενώς στα αγγλικά Έλληνες ποιητές της γενιάς του 1930: Σεφέρη, Ελύτη, Εμπειρίκο, Εγγονόπουλο και Γκάτσο. Το 1947 εξέδωσε την πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο «Η τιμωρία των μάγων». Κατά την διάρκεια της δεκαετούς παραμονής του στην Αγγλία και γνώρισε τον νομπελίστα ποιητή Τ.Σ Έλιοτ και όλο τον κύκλο του. Από το 1954 έως το 1960 έζησε στο Παρίσι και σχετίστηκε με τον Αντρέ Μπρετόν και τους υπερρεαλιστές.

Το 1960 επέστρεψε στην Ελλάδα και διηύθυνε το περιοδικό «Πάλι» (1963-1966). Από το 1968 έως το 1993 δίδαξε Συγκριτική Λογοτεχνία και Δημιουργική Γραφή στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Σαν Φρανσίσκο. Εκεί, ποιητικά του κείμενα εκδόθηκαν από τον εκδοτικό οίκο «City Lights» του Λόρενς Φερλινγκέτι.

Από το 1989 έως το 1995 διηύθυνε με τον ποιητή Αντρέα Παγουλάτο το περιοδικό «Συντέλεια», το οποίο επανεκδόθηκε το 2004 με τίτλο «Νέα Συντέλεια». Το 1990 οργάνωσε την παρουσίαση Ελλήνων υπερρεαλιστών στο Κέντρο Πομπιντού στο Παρίσι. Από το 2004, ζούσε μόνιμα στην Ελλάδα.

Ποιήματά του έχουν επίσης μεταφραστεί στα αγγλικά, γερμανικά, δανικά, ιταλικά, ρωσικά, ενώ ο ίδιος έχει μεταφράσει Έλληνες και ξένους δημιουργούς. Θεατρικά έργα του έχουν ανέβει σε σκηνές του Παρισιού, του Σπολέτο, του Άαρχους και της Αθήνας, ενώ έχει συνεργαστεί με τα περιοδικά «Τετράδιο», «Σήμα», «Horizon», «New Writing» και «Daylight».

Το 1958 βραβεύτηκε με το Β’ Κρατικό Βραβείο Ποίησης το οποίο αρνήθηκε να αποδεχτεί. Το 1983 βραβεύτηκε με το Κρατικό Βραβείο Ποίησης και το 1998 με το Κρατικό Βραβείο Χρονικού- Μαρτυρίας. Το 1996 βραβεύτηκε από την Αμερικανική Εταιρεία Ποίησης,-η οποία στο παρελθόν είχε βραβεύσει και τους Φερλινγκέτι και Γκίνσμπεργκ. Το 2004 τιμήθηκε με το Βραβείο Ουράνη της Ακαδημίας Αθηνών για το ποιητικό του έργο και το 2009 με το Κρατικό Μεγάλο Βραβείο Λογοτεχνίας για το σύνολο του έργου του. Το 2004, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωστής Στεφανόπουλος του απένειμε τον Χρυσό Σταυρό του Τάγματος Τιμής.

Ο Νάνος Βαλαωρίτης πέθανε στις 12 Σεπτεμβρίου 2019, σε ηλικία 98 ετών.


ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΑΝΘΟΛΟΓΙΟ

·         Το μάθημα της χαραυγής
·         Το Σπίτι
·         Τροία
 
© Copyright 2011 - 2020 Στύξ - Ανεξάρτητη Πολιτισμική και Πολιτική Εφημερίδα της Βόρειας Πελοποννήσου